Buddhacharitam by Bhavanath Jha

Buddhacharita reviews

प्रो. उमाशङ्कर शर्मा ‘ऋषि’

एतस्य बुद्धचरितस्याश्वघोषस्यैव शैल्यां समुद्धारव्रती भवनाथझाः तदानीन्तनेन कामेश्वरसिंहदरभंगा संस्कृत विश्वविद्यालयस्य कुलपतिनाऽऽचार्य किशोरकुणालेन भृशमुत्साहितः सम्पूर्णं तन्महाकाव्यस्य लुप्तं संस्कृतभागं स्वकाव्यप्रतिभया मूलप्रायेण रूपेणानीतवान्।

प्रो. उमाशङ्कर शर्मा “ऋषिः”

अत्रापि कथयितुं शक्येत यदश्वघोषकृतं बुद्धचरितं यदि साकल्येन प्राचीन-हस्तलेखरूपेण लभ्येत तथापि न तद् वर्तमानेन कविना भवनाथझा शर्मणा समुद्धारिताद् बुद्धचरितांशाद् बहुभिन्नं स्यात्।

प्रो. उमाशङ्कर शर्मा “ऋषिः”

रचनात्मक रूपान्तरं नातःपरं भवितुमर्हति। अनुशीलिताश्वघोषकृतयो जनाः न कथमपि प्रस्तुतरचनाश्वघोषरचनयोरन्तरं विलोकयितुं शक्ष्यन्तीति मदीयो विश्वासः।

प्रो. उमाशङ्कर शर्मा “ऋषिः”

अस्मिन्निबन्धे स्थालीपुलाकन्यायेन भवनाथझाकृतस्य बुद्धचरित-समुद्धारस्य वैशिष्ट्यानि प्रदर्शितानि सन्ति। वस्तुतो वर्तमानकालस्य समुत्कृष्टकार्येषु कार्यस्यास्य शिखरत्वं निश्चप्रचं घोषयितुं शक्यते यन्न केनापि प्रयतितचरमस्ति। महाकाव्यस्योपरि विशेषेण समुद्धृतभागस्योपरि महाप्रबन्धः कुन्तकोपदिष्टपद्धत्या श्लोके श्लोके वक्रताविचारणासहितोऽपेक्षितो वर्तते, येन कवेः श्रमः काव्यकौशलं च वैज्ञानिकेन विधिना विदुषां पुरस्तात् स्फुटीभवेतामिति शम्।

प्रो. उमाशङ्कर शर्मा “ऋषिः”